Kategori: Makaleler

Bir Merakın Başlangıcı: “Kıvılcım kız ismi mi?” Günlük yaşamımızda karşılaştığımız basit sorular, aslında insan zihninin nasıl çalıştığını anlamamız için en verimli kapılardan biridir. “Kıvılcım kız ismi mi?” gibi görünen bir soru, bilişsel süreçlerimizin, duygularımızın ve sosyal etkileşimlerimizin birleştiği bir noktada durur. Kıvılcım kelimesi günlük dilde kısa, parlak bir ışık çakması anlamına gelir. Peki bu imge, bir kız ismi olarak nasıl algılanır? Neden bazı isimler kabul görürken bazıları şaşkınlık yaratır? Bu yazıda bu soruya psikolojik bir mercekten bakacağım. İnsan davranışlarını şekillendiren bilişsel, duygusal ve sosyal süreçlerin ardındaki mekanizmaları anlamaya çalışırken kendi algılarımın nasıl tetiklendiğini fark ettim. Okuyucuları da kendi içsel deneyimlerini…

Bekçinin Yetkileri: İktidar, Meşruiyet ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Toplumsal düzenin ve gücün temelleri, yalnızca hukuki kurallarla değil, aynı zamanda normlarla, değerlerle ve her bireyin sahip olduğu güç algısıyla şekillenir. Bir toplumda her bireyin yerini ve rolünü tanımlayan bu güç ilişkileri, aynı zamanda o toplumun devlet aygıtlarını ve kurumlarını da yönlendirir. Bir devletin, düzeni sağlama adına sahip olduğu otoriteyi kısıtlayan unsurlardan biri de yerel düzeydeki denetleyicilerdir. Bekçilerin yetkileri, bu bağlamda oldukça önemli bir tartışma alanı oluşturur. Hem devletin egemenliğinin bir yansıması olarak, hem de yerel halkla birebir etkileşime giren bir figür olarak bekçilerin yetkileri, toplumsal güvenlik ve bireysel özgürlükler…

Ayran Hangi Kültüre Ait? Psikolojik Bir Mercek İnsan davranışlarının, algıların ve tercihlerinin ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak benzer sorularla sıkça karşılaşıyorum: Neden belirli yiyecek ve içecekler bir kültürün parçası olur? Ayran gibi basit görünen bir içeceğin hangi kültüre ait olduğu sorusu, aslında bireylerin kimlik, duygusal zekâ ve sosyal aidiyet mekanizmalarıyla bağlantılı olarak çözümlendiğinde çok daha derin bir psikolojik panorama sunuyor. Bu yazıda ayranın kökenini psikolojinin farklı boyutlarıyla birlikte inceleyeceğiz: bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim perspektifleri. Bilişsel süreçlere odaklanırken, insanların kültürel sembolleri nasıl kategorize ettiğini; duygusal psikoloji kısmında ayranın hislerle nasıl ilişkilendiğini; sosyal psikoloji bölümünde ise grup…

Bisiklet Boyanır Mı? Ekonomik Bir Perspektif Bir sabah, evinizin garajına girdiniz ve eski bisikletinizi fark ettiniz. Yıllardır kullanmadığınız, rengi solmuş ve birkaç yerinde çürük izleri var. Bu bisiklet, size geçmişin anılarını hatırlatıyor ama kullanmaya başlamayı düşündüğünüzde, aklınıza ilk gelen soru şudur: “Bisiklet boyanır mı?” Ekonomik açıdan bakıldığında bu soru, sadece bir bisikletin nasıl daha estetik hale getirileceğine dair bir mesele değil; aynı zamanda kaynakların nasıl tahsis edileceği, fırsat maliyeti, dengesizlikler ve kişisel tercihler gibi temel ekonomi kavramları üzerinden derinlemesine incelenebilir. Bu yazıda, bisiklet boyama kararı üzerinden mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden bir analiz yapacağız. Bisiklet boyama meselesi, her bireyin…

Beyaz Sirke Asit Mi, Baz Mı? Bir Siyaset Bilimi Perspektifiyle Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine İktidar, toplumsal düzen, meşruiyet ve yurttaşlık… Bunlar, insanlık tarihinin her döneminde şekillenen, toplumu yönlendiren, bazen dönüştüren bazen ise yok eden kavramlardır. Bu kavramlar, siyasetin temel yapı taşlarıdır ve birbirleriyle olan etkileşimleri, insan ilişkilerinin ve devlet yapılarının ne yönde evrileceğini belirler. Bu yazıda, hiç alışılmadık bir soruyu gündeme getireceğim: Beyaz sirke asit mi, baz mı? İlk bakışta, bir temizlik maddesinin kimyasal özellikleriyle ilgileniyor gibi görünebiliriz. Ancak, bu soruyu siyaset bilimi perspektifinden ele almak, sadece kimyasal değil, toplumsal, ideolojik ve hatta iktidar ilişkilerine dair derinlemesine bir…

Atatürk’ün İlkeleri ve Lâiklik: Ekonomik Perspektiften Bir Analiz Hayat her an seçimlerle şekillenir; elimizdeki sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanmak zorundayız. Kararlarımız, sadece kişisel hayatlarımızı değil, aynı zamanda toplumsal yapıyı ve genel ekonomik dengeyi etkiler. Bu, ekonominin temel ilkelerinden biridir: her şeyin bir fırsat maliyeti vardır. Kaynaklar kısıtlıdır ve bu kısıtlı kaynakları kullanırken her seçim, bir başka seçeneği kaybetmek anlamına gelir. Peki ya toplumsal düzeyde? Ekonomik seçimler, bireysel düzeyde olduğu kadar devletin de seçimlerini şekillendirir. Bu yazıda, Atatürk’ün ilkelerinden biri olan lâiklik ilkesinin ekonomi perspektifinden nasıl bir yeri olduğunu inceleyeceğiz. Lâiklik, yalnızca bir din ve devlet ilişkisi değil, aynı zamanda…

Arnavutluk’ta Asgari Ücret Ne Kadar 2024? Psikolojik Bir Bakış Bazen bir ülkenin ekonomisini ya da asgari ücret gibi teknik bir konuyu ele almak, insan ruhunun derinliklerine inmekten çok uzak gibi gelebilir. Ancak, en basit finansal meselelerin bile insanlar üzerinde derin psikolojik etkiler yarattığını fark ettiğinizde, bu tür konuları daha farklı bir perspektiften değerlendirmeye başlarsınız. Arnavutluk’ta 2024 yılı itibariyle asgari ücretin ne kadar olduğu sorusu, sadece bir rakamın ötesinde, insanların yaşam kalitelerini, duygusal durumlarını ve toplumsal kimliklerini şekillendiren bir araç haline gelebilir. Bu yazıda, Arnavutluk’taki asgari ücretin, bilişsel, duygusal ve sosyal psikolojik boyutlarda nasıl yankılar uyandırabileceğini inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji: Asgari Ücretin…

İshale Leblebi İyi Gelir mi? Pedagojik Bir Bakışla Sağlık ve Öğrenme Arasındaki Bağ Öğrenme, tıpkı insan vücudunun kendi dengesini bulma süreci gibi, dönüştürücü bir güç taşır. Bu güç, sadece bilgi edinmekle sınırlı değildir; aynı zamanda bedensel ve zihinsel deneyimlerimizi şekillendirir. Günlük hayatın küçük sırlarından biri de beslenme ve sağlık alışkanlıklarıdır. Örneğin “ishale leblebi iyi gelir mi?” sorusu, ilk bakışta basit bir sağlık önerisi gibi görünse de pedagojik bir çerçevede ele alındığında, öğrenmenin çok boyutlu doğasını ve bireysel farklılıkları anlamak için bir fırsat sunar. Bu yazıda, leblebinin ve beslenme davranışlarının öğrenmeyle, pedagojik yaklaşımlarla ve toplumsal boyutlarla nasıl ilişkilendirilebileceğini tartışacağız. Öğrenme Teorileri…

Dinamik Bakış Açısı Nedir? Hayat, çoğumuz için bir yolculuk gibi; sürekli değişen, bazen hızlanan, bazen yavaşlayan bir süreç. Peki, bu yolculuğu daha verimli hale getirebilmek için nasıl bir bakış açısına sahip olmalıyız? İşte tam da burada devreye “dinamik bakış açısı” giriyor. Hadi gelin, dinamik bakış açısını bilimsel bir açıdan ama herkesin rahatça anlayabileceği şekilde inceleyelim. Hem de konuyu biraz günlük hayattan örneklerle daha yakın bir hale getirelim. Dinamik Bakış Açısı: Değişim ve Esneklik Dinamik bakış açısı, olaylara ve durumlara esnek bir şekilde yaklaşmak, değişimi bir fırsat olarak görmek anlamına gelir. Temelde, her şeyin sabit ve değişmeyen bir yapısı olmadığını kabul…

Yapay Zeka İlk Nerede Kullanıldı? Tarihsel Bir Perspektiften Derinlemesine Bir İnceleme Geçmiş, sadece bir zaman dilimi değildir; aynı zamanda bugünü anlamamızda, içinde bulunduğumuz toplumları ve teknolojileri kavramamızda önemli bir rehberdir. Eğer tarihe doğru bir bakış açısıyla yaklaşmazsak, birçok yenilik, sadece teknik gelişmelerin ürünleri olarak kalır. Oysa her yeni keşif, toplumsal yapılar, kültürel dinamikler ve insan düşüncesindeki evrimle iç içe geçer. Bu yazıda, yapay zekânın ilk kullanımlarından bugüne kadar geçirdiği dönüşümü, toplumsal etkilerini ve teknolojiye bakışımızı şekillendiren tarihsel kökenlerini ele alacağız. Yapay Zeka: Felsefi Temeller ve Erken Dönem Çalışmalar Yapay zekâ (YZ) terimi, ilk kez 1950’lerin ortalarında kullanılsa da, bu kavramın…